Slechtere gezondheid is van invloed op drinkgewoonten

Vergeleken met mensen die matig drinken is de zelf-gerapporteerde gezondheid van mensen die niet (meer) drinken slechter. Dit is de conclusie van een recente publicatie van Zweedse onderzoekers in BMJ Open. Dit onderzoek laat zien dat het belangrijk is om alcoholconsumptie over een langere periode na te vragen wanneer er gekeken wordt naar gezondheidseffecten.

Stockholm Public Health Cohort
Voor dit onderzoek zijn data van 30.000 deelnemers van twee cohorten van het Stockholm Public Health Cohort gebruikt. Op drie momenten is via vragenlijsten alcoholconsumptie, (psychische) gezondheid, leefstijl en ziekte nagevraagd.

Zelf-gerapporteerde gezondheid
Vergeleken met mensen die gedurende de hele periode matig blijven drinken, blijkt dat mensen die niet drinken, gestopt zijn met drinken, of zwaar drinken, een slechtere zelf-gerapporteerde gezondheid hebben. Socio-demografische, leefstijlfactoren en langdurige ziekte bieden geen verklaring voor deze uitkomst. Bij mensen die gestopt zijn met drinken blijkt er ook een associatie te zijn met psychologische klachten. 

U-curve
Op basis van dit onderzoek is er dus een U-curve gevonden tussen alcoholconsumptie en zelf-gerapporteerde gezondheid. Het bevestigt het belang om alcoholconsumptie over een langere periode na te vragen wanneer onderzoek wordt gedaan naar gezondheidseffecten. 

Vragen aan onderzoekster Katalin Gémes

Zijn dit nieuwe bevindingen of is dit uit ander onderzoek ook al gebleken?
"Bij de meeste cohorten is alcoholconsumptie niet over een langere periode nagevraagd. De onderzoeken waar dit wel bij gedaan is laten zien dat stabiele en onstabiele zware drinkers en voormalige drinkers een slechtere kwaliteit van leven hebben en een afnemende geestelijke gezondheid vergeleken met een stabiele, matige drinker, hetgeen in lijn is met onze bevindingen."

Als alcoholconsumptie niet over een langere periode wordt nagevraagd, op welke manier vertekent dit onderzoeksresultaten?
"Een matige alcoholconsumptie op dit moment kan eerder een teken zijn van een goede gezondheid in plaats van het gevolg daarvan, en het huidige niet-drinken is misschien een gevolg van een afnemende gezondheid. Personen met een verslechterde slechte gezondheid kunnen stoppen met drinken, en dragen zo bij aan een hoger waargenomen risico van de huidige niet-drinkersgroep. Het wordt in de literatuur vaak aangeduid als de sick-quitters."

Zou het niet meenemen van sick-quitters in alcoholonderzoek niet al voor een groot deel deze vertekening kunnen oplossen?
"Als onderzoek wordt gedaan naar een lichamelijke ziekte, kan het uitsluiten van sick-quitters de vertekening verminderen. Echter, om goed te corrigeren voor vertekening van de resultaten door sick-quitters moet je eigenlijk de alcoholconsumptie bijhouden vanaf het moment dat men is gaan drinken. Daarnaast blijft het mogelijk dat er andere (niet gemeten) factoren zijn die de interactie tussen alcoholconsumptie en ziekte-uitkomst beïnvloeden." 

Ben je van plan nog meer onderzoek te doen op dit gebied?
"Ja, ik ben van plan te onderzoeken hoe langdurig alcoholgebruik het risico op veelvoorkomende psychische stoornissen beïnvloedt. Hiervoor gebruik ik data waarbij ook de alcoholconsumptie over een langere periode is nagevraagd."

Referentie:
Gémes K, Moeller J, Engström K, et al Alcohol consumption trajectories and self-rated health: findings from the Stockholm Public Health Cohort BMJ Open 2019;9:e028878. doi: 10.1136/bmjopen-2018-028878

Dit onderzoek is uitgevoerd met een onderzoeksbeurs van Kennisinstituut Bier (2018)

Photocredits: ‘doctor’ van Alterfines