Meta-analyse vindt iets lager risico op darmkanker bij matige drinkers

Het is evident dat zware alcohol consumptie het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt, waaronder darmkanker. Maar het effect van matige alcoholconsumptie is minder duidelijk. Een recente meta-analyse, gepubliceerd in International Journal of Cancer, vindt een J-vormige relatie tussen alcoholconsumptie en het risico op darmkanker. Dit zou betekenen dat het drinken van minder dan drie alcoholische consumpties per dag een klein beschermend effect heeft.

Wat is al bekend? Zware alcoholconsumptie is geassocieerd met een verhoogd risico op darmkanker2,3. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF) concludeert dat meer dan 30 gram alcohol per dag het risico op darmkanker al verhoogt4. De associatie bij matige consumptieniveaus is minder duidelijk. Studies rapporteren geen relatie, een positieve lineaire relatie of een verminderd risico voor matige drinkers op darmkanker.

Wat voegt deze studie toe? Deze meta-analyse combineert data uit vele individuele onderzoeken en houdt rekening met een groot aantal verstorende factors. 

De Amerikaanse auteurs includeerden1 16 case-control studies, met in totaal meer dan 30.000 deelnemers.

Beschermend effect
Volgens de resultaten hebben mensen die minder dan 28 g alcohol per dag drinken (ongeveer drie alcoholische consumpties) een 8% lager risico op darmkanker in vergelijking met niet-drinkers en occasionele drinkers. Zware alcoholconsumptie (meer dan 42 g alcohol, ongeveer vier alcoholische consumpties per dag) is geassocieerd met een verhoogd risico van 25%.

Veel andere risicofactoren
Zware alcoholconsumptie is niet de enige risicofactor voor darmkanker. Er zijn nog vele andere factoren die van invloed kunnen zijn. Neem bijvoorbeeld roken, obesitas, hoge consumptie van rood vlees, lichamelijke inactiviteit en een familiegeschiedenis van darmkanker. Deze factoren kunnen de associatie tussen alcoholconsumptie en darmkanker beïnvloeden, omdat ze zogenaamde confounders zijn. Deze meta-analyse hield rekening met veel potentiële confounders, waardoor er meer zekerheid is dat de associatie wordt  veroorzaakt door alcoholconsumptie zelf.

Sick-quitters
De meta-analyse kijkt alleen naar huidige alcoholconsumptie. Dit betekent dat in de controlegroep zowel mensen zitten die hun hele leven niet drinken, als mensen die gestopt zijn met drinken vanwege gezondheidsproblemen: de zogenaamde 'sick-quitters'. Deze sick-quitters zouden de reden kunnen zijn dat er een J-vormige relatie is gevonden.

Onderliggend mechanisme
Hoewel er niet met zekerheid kan worden gezegd dat matige alcoholconsumptie licht beschermend is voor darmkanker, zijn er enkele mogelijke biologische verklaringen. Een studie met ratten toonde bijvoorbeeld aan dat matige alcoholconsumptie biologische risicofactoren voor de ontwikkeling van darmkanker niet verhoogt en zorgt voor minder ontsteking en DNA-schade5.

   Sterke punten

  • Meta-analyse
  • Veel studies geïncludeerd
  • Studies waren homogeen
  • Hoeveelheid alcohol duidelijk omschreven
  • Sub-analyses uitgevoerd
  • Rekening gehouden met vele confounders

   Zwakke punten

  • Observationeel onderzoek
  • Sick-quitters niet behandeld als een individuele groep
  • Geen rekening gehouden met alcoholconsumptiepatronen


Referenties
1: McNabb, S., Harrison, T. A., Albanes, D., Berndt, S. I., Brenner, H., Caan, B. J., … & Chen, Z. (2019). Meta‐analysis of 16 studies of the association of alcohol with colorectal cancer. International journal of cancer.
2: Jayasekara H, MacInnis RJ, Room R, English DR. Long-Term Alcohol Consumption and Breast, Upper Aero-Digestive Tract and Colorectal Cancer Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Alcohol Alcohol Oxf Oxfs. 2016 May;51(3):315–30. 
3: Cho E, Smith-Warner SA, Ritz J, van den Brandt PA, Colditz GA, Folsom AR, et al. Alcohol intake and colorectal cancer: a pooled analysis of 8 cohort studies. Ann Intern Med. 2004 Apr 20;140(8):603–13.
4. World Cancer Research Fund (2018). Alcoholic drinks and the risk of cancer.
5. Klarich DS, Penprase J, Cintora P, Medrano O, Erwin D, Brasser SM, et al. Effects of moderate alcohol consumption on gene expression related to colonic inflammation and antioxidant enzymes in rats. Alcohol. 2017 Jun 1;61:25–31.

Klik op de onderstaande infographic voor meer informatie over de relatie tussen alcoholconsumptie en kanker. 

Fotocredits: ‘intestine’ from Elionas2