Meer onderzoek nodig naar alcohol en osteoporose

Een nieuwe meta-analyse suggereert dat één tot twee alcoholische consumpties per dag het risico op osteoporose verhoogt met 34% in vergelijking met niet-drinkers. En met twee of meer drankjes per dag neemt het risico toe tot 63%. Klinkt veel. Maar is het waar? Het artikel is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Drug and Alcohol Dependence, maar heeft zoveel tekortkomingen dat het eigenlijk alleen benadrukt wat voor verwarring er kan zijn over osteoporose.

Wat is al bekend? Het effect van alcoholconsumptie op osteoporose lijkt dosisafhankelijk. Over het algemeen lijkt matige alcoholconsumptie geen invloed te hebben op de botdichtheid, of heeft het mogelijk zelfs een positief effect. Resultaten over zware alcoholconsumptie zijn tegenstrijdig, maar wijzen voornamelijk op een negatief effect op de botstructuur.2

Wat voegt deze studie toe? Deze studie geeft geen verduidelijking over het effect van alcohol op osteoporose, maar bevestigt waarschijnlijk eerdere bevindingen dat zware alcoholconsumptie de kans op botbreuken verhoogt.

De Iraanse auteurs1 includeerden 6 studies: 3 case-control-, 2 cohort- en 1 cross-sectionele studie. Hoeveel deelnemers er meededen, wordt niet genoemd.

Groter risico voor 'osteoporose'
Volgens de auteurs hebben mensen die één tot twee drankjes (14-28 g alcohol) per dag drinken een 34% hoger risico om osteoporose te ontwikkelen in vergelijking met niet-drinkers. Verhoog het aantal tot twee of meer drankjes per dag en het risico is zelfs 63% hoger. Voor 0,5 tot 1 drankje was er geen significant effect.

Veel kanttekeningen
De resultaten van dit artikel moeten met de nodige voorzichtigheid worden behandeld, omdat de studie slecht is uitgevoerd. Een belangrijke tekortkoming is dat de definitie van osteoporose in dit artikel onjuist wordt gebruikt.

Wat is osteoporose dan precies? Het is een aandoening van het skelet waarbij het bot zwakker wordt door een verlaagde botdichtheid en een slechtere botstructuur. Alhoewel osteoporose kan leiden tot botbreuken, is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen de twee, omdat er ook andere factoren meespelen bij het breken van een bot (denk aan verzwakte motoriek).

Uit een eerdere meta-analyse3 bleek dat hoge alcoholconsumptie geassocieerd is met heupfracturen (het gevolg van osteoporose), maar dat er een (zwak) lineair beschermend verband is met botdichtheid (het kenmerk van osteoporose). Deze nieuwe meta-analyse maakt geen onderscheid tussen deze twee factoren. Meer onderzoek is nodig om de associatie tussen alcoholconsumptie en osteoporose verder te verduidelijken.

Mogelijk mechanisme
De auteurs verklaren de negatieve invloed van alcohol op osteoporose door het feit dat het de calciumbalans verstoort. Bovendien zeggen ze dat zware alcoholconsumptie een gebrek aan hormonen kan veroorzaken bij volwassenen, ongeacht het geslacht.

    Sterke punten
  • Meta-analyse met systematische aanpak
  • Lage heterogeniteit tussen studies
  • Dosis-respons associatie onderzocht
  • Hoeveelheid alcohol duidelijk gedefinieerd voor cohortstudies

    Beperkingen

  • Geen onderscheid gemaakt tussen botdichtheid en fracturen - Beperkt aantal studies geïncludeerd
  • Geïncludeerde studies zijn voor weinig confounders gecorrigeerd (de meeste hebben niet gecorrigeerd voor voedingsstatus, geslacht, roken, menopauzale status, etc.)
  • Geen dosis-respons associatie onderzocht voor case-control studies
  • Sick-quitters kunnen de associatie beïnvloeden
  • Geen gegevens voor specifieke soorten alcohol - Geen subgroepanalyses uitgevoerd

Referenties
1: Cheraghi, Z., Doosti-Irani, A., Almasi, A., Baigi, V., Mansournia, N., Etminan, M., & Mansournia, M. A. (2019). The effect of alcohol on osteoporosis; a systematic review and meta-analysis. Drug and alcohol dependence.
2: Maurel, D. B., Boisseau, N., Benhamou, C. L., & Jaffre, C. (2012). Alcohol and bone: review of dose effects and mechanisms. Osteoporosis international23(1), 1-16.
3: Berg, K. M., Kunins, H. V., Jackson, J. L., Nahvi, S., Chaudhry, A., Harris Jr, K. A., … & Arnsten, J. H. (2008). Association between alcohol consumption and both osteoporotic fracture and bone density. The American journal of medicine121(5), 406-418.

Fotocredits: ‘osteoporosis’ from German Tenorio