Eerste meta-analyse vindt associatie tussen alcoholconsumptie en premenstrueel syndroom

Veel vrouwen lijden aan premenstrueel syndroom (PMS). Onlangs is een eerste meta-analyse gepubliceerd over de relatie tussen het consumeren van alcohol en het risico op PMS in het wetenschappelijke tijdschrift BMJ Open. De data suggereren dat alcoholinname matig geassocieerd is met het risico op PMS. 

Wat is er al bekend?
Verschillende studies hebben al aangetoond dat het consumeren van alcohol leidt tot een groter risico op PMS. Echter is het niet bekend of het consumeren van alcohol oorzaak of gevolg is van PMS: de consumptie van alcohol zou kunnen leiden tot een verhoogde kans op PMS, maar alcohol zou ook gedronken kunnen worden om de symptomen van PMS te verlichten. Andere studies vonden zwakke en soms zelfs geen relatie tussen PMS en alcohol. 

Wat voegt deze studie toe?
De huidige studie1 is de eerste die alle studies over de relatie tussen alcoholconsumptie en het risico op PMS combineert in een meta-analyse. Alle studies die zijn meegenomen in dit onderzoek zijn observationeel, wat betekent dat het mechanisme niet bestudeerd is en dat verstorende factoren de resultaten beïnvloed kunnen hebben. 

Premenstrueel syndroom
PMS is een veelvoorkomend gezondheidsprobleem bij vrouwen. Er wordt geschat dat ongeveer de helft van alle vrouwen aan dit syndroom lijdt2. PMS heeft veel vervelende symptomen, zoals stemmingswisselingen, gevoelige borsten, een sterk verlangen naar eten, vermoeidheid, prikkelbaarheid en depressie3. Naast het effect dat deze symptomen hebben op de kwaliteit van leven, beïnvloedt PMS ook het functioneren op het werk met grote economische consequenties als gevolg. In de Verenigde Staten worden de kosten van dit syndroom geschat op $5.000 per geval per jaar4.

Relatie tussen alcoholconsumptie en PMS
In deze meta-analyse werden 19 verschillende studies meegenomen. Over het algemeen verhoogt de consumptie van alcohol het risico op PMS. Voor vrouwen die gemiddeld gezien meer dan één glas alcohol per dag dronken is dit risico sterker verhoogd.

Mogelijk mechanisme
De onderzoekers hebben extra literatuuronderzoek gedaan naar de mogelijke mechanismes achter alcohol en PMS. Het consumeren van alcohol zou de concentratie geslachtshormonen in ons lichaam kunnen verstoren en een effect hebben op de activiteit van neurotransmitters. Via deze wegen kan alcoholconsumptie een effect hebben op PMS. Er is echter meer onderzoek nodig naar deze mechanismen. Daarnaast is meer onderzoek nodig naar ‘reverse causation’; het is onbekend of alcohol het risico op PMS verhoogt, of dat vrouwen alcohol drinken om de symptomen van PMS te verlichten. 

Sterke punten van deze studie

  • Deze studie is de eerste meta-analyse over de associatie tussen alcohol en PMS
  • De onderzoekers hebben rekening gehouden met de publicatiebias. Studies die geen of neutrale effecten vinden, hebben een kleinere kans om gepubliceerd te worden. Na het corrigeren voor deze bias, werd er nog steeds gevonden dat vrouwen die alcohol drinken een verhoogde kans op PMS hebben. 

Zwakke punten van deze studie

  • In sommige studies die zijn meegenomen in deze meta-analyse werd op een gelijktijdig moment zowel de alcoholconsumptie als PMS-status bepaald. Hierdoor zou omgekeerde causaliteit zich kunnen hebben voorgedaan; vrouwen met PMS zouden alcohol kunnen gebruiken om de klachten van PMS te verlichten.

 

Referenties
1. Del Mar Fernández, M., Saulyte, J., Inskip, H. M., & Takkouche, B. (2018). Premenstrual syndrome and alcohol consumption: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open8(3), e019490.
2. Direkvand-Moghadam, A., Sayehmiri, K., Delpisheh, A., & Kaikhavandi, S. (2014). Epidemiology of Premenstrual Syndrome (PMS)-A systematic review and meta-analysis study. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR8(2), 106.
3. O’Brien, P. M. S., Bäckström, T., Brown, C., et al. (2011). Towards a consensus on diagnostic criteria, measurement and trial design of the premenstrual disorders: the ISPMD Montreal consensus. Archives of women's mental health14(1), 13-21.
4. Rapkin, A. J., & Winer, S. A. (2009). Premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder: quality of life and burden of illness. Expert review of pharmacoeconomics & outcomes research9(2), 157-170.